Xe quét đường hút bụi hoạt động như thế nào?

Cập nhật: 10/10/2026  |  Biên soạn bởi: Chợ Xe Chuyên Dùng

Trả lời nhanh: Xe quét đường hút bụi làm sạch mặt đường bằng cách kết hợp ba bước trong một lần chạy: chổi quét gom rác về giữa, đầu hút chân không hút bụi và rác nhỏ vào thùng chứa, đồng thời hệ thống phun nước dập bụi để không phát tán ra môi trường xung quanh. Hiểu đúng nguyên lý này giúp đơn vị vận hành chọn đúng cấu hình và đánh giá xe khi nghiệm thu.

Vì sao xe quét đường cần cả chổi quét lẫn đầu hút?

Nhiều người lần đầu tiếp xúc với xe quét đường thường thắc mắc: đã có chổi quét thì cần đầu hút để làm gì, và ngược lại. Thực tế, hai bộ phận này xử lý hai loại vật liệu khác nhau.

Chổi quét — gồm chổi đĩa hai bên và chổi lăn ở giữa — có nhiệm vụ gom rác có kích thước lớn như lá cây, túi nilon, cát sỏi về phía giữa gầm xe. Nhưng chổi quét không xử lý được bụi mịn. Nếu chỉ quét mà không hút, bụi mịn sẽ bị hất tung lên, vừa gây ô nhiễm vừa làm đường nhanh bẩn trở lại.

Đầu hút chân không đặt ngay sau cụm chổi sẽ hút toàn bộ hỗn hợp bụi, cát mịn và rác nhỏ vào thùng chứa thông qua quạt hút công suất lớn. Đây chính là điểm phân biệt xe quét đường hút bụi với xe quét đường cơ học đời cũ chỉ dùng chổi.

Ba hệ thống chính trên một chiếc xe quét đường hút bụi

1. Hệ thống chổi quét

Thường gồm hai chổi đĩa đặt chéo hai bên đầu xe và một chổi lăn ở giữa. Chổi đĩa có thể điều chỉnh độ nghiêng và áp lực tiếp xúc mặt đường. Khi nghiệm thu xe, nên kiểm tra chổi có nâng/hạ trơn tru không và độ mòn có đều không — chổi mòn lệch một bên thường do căn chỉnh áp lực chưa đúng.

2. Hệ thống hút và chứa

Quạt hút tạo áp suất âm, hút vật liệu qua cửa hút vào thùng chứa. Thùng chứa cần có lưới lọc để tách bụi thô trước khi khí thoát ra ngoài. Một chi tiết đáng kiểm tra là gioăng làm kín của thùng chứa: nếu gioăng hở, bụi sẽ rò ra ngoài ngay cả khi quạt hút vẫn chạy tốt.

3. Hệ thống phun nước dập bụi

Các béc phun đặt trước chổi đĩa và quanh cửa hút phun sương để làm ướt bụi trước khi quét/hút. Lượng nước phun cần vừa đủ: quá ít thì bụi bay, quá nhiều thì tốn nước và làm đường ướt trơn. Khi vận hành thử, quan sát vệt nước sau xe là cách đánh giá nhanh hệ thống này có đều không.

Chọn xe quét đường theo nhu cầu nào?

Không có một cấu hình phù hợp cho mọi đơn vị. Vài tiêu chí thực tế để đối chiếu:

• Phạm vi làm việc: đường nội đô đông phương tiện cần xe nhỏ gọn, bán kính quay nhỏ; đường vành đai, khu công nghiệp có thể dùng xe dung tích lớn để giảm số chuyến đổ rác.
• Dung tích thùng chứa và thùng nước: hai thùng này quyết định thời gian làm việc liên tục. Tuyến dài mà thùng nhỏ sẽ tốn thời gian quay về điểm đổ và tiếp nước.
• Chiều rộng quét: ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất mỗi ca. Tuyến đường rộng mà xe quét hẹp sẽ phải chạy nhiều lượt.
• Điều kiện mặt đường: đường nhiều cát sỏi cần lực hút và chổi khỏe hơn đường nhựa nội đô thông thường.

Xem thêm các dòng xe thuộc nhóm này tại Xe Môi Trường.

Những điểm nên kiểm tra khi nghiệm thu xe

Dù mua xe mới hay xe đã qua sử dụng, buổi nghiệm thu nên chạy thử thực tế trên một đoạn đường mẫu thay vì chỉ kiểm tra tĩnh. Các điểm đáng chú ý:

• Chổi nâng/hạ, nghiêng có trơn tru không; có tiếng kêu lạ từ hộp số chổi không.
• Quạt hút khởi động có êm không; kiểm tra rò rỉ bụi quanh gioăng thùng chứa.
• Hệ thống phun nước có đều các béc không; có béc nào tắc không.
• Thùng chứa nâng đổ có chắc chắn không; xi lanh thủy lực có rò rỉ dầu không.
• Hồ sơ đăng kiểm, giấy tờ nguồn gốc xe và thùng chuyên dùng có đầy đủ không.

Câu hỏi thường gặp

Xe quét đường hút bụi có thay được xe phun nước rửa đường không?
Không hoàn toàn. Xe quét đường dọn rác và bụi khô; xe phun nước rửa trôi bùn đất và làm mát mặt đường. Hai nhiệm vụ khác nhau, nhiều đơn vị đô thị trang bị cả hai loại. Xem thêm nhóm xe môi trường để đối chiếu.

Chổi quét bao lâu thì phải thay?
Tùy tần suất sử dụng và mặt đường. Dấu hiệu cần thay là sợi chổi mòn ngắn, quét để lại vệt rác hoặc phải tăng áp lực chổi bất thường mới sạch.

Xe có vận hành được khi trời mưa không?
Về kỹ thuật thì được, nhưng hiệu quả giảm vì mặt đường ướt làm rác dính bết, đầu hút khó hút. Vận hành trong hoặc ngay sau mưa lớn thường không kinh tế.

Bài viết liên quan

• Xe phun nước rửa đường và xe quét đường khác nhau ở điểm nào?
• Xe bồn chở xăng dầu: 6 điểm kỹ thuật cần kiểm tra trước khi ký hợp đồng